محمد مهريار

201

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

آن مىگذرد و در سال 1345 جمعيت آن 689 نفر بوده است . « 1 » براى اطلاع از خصوصيات جامعه‌شناسى اين ديه بايد به آنچه به تفصيل دربارهء براآن گفته‌ايم رجوع كرد . در اينجا فقط اين نكته را تذكر مىدهيم كه نام اين ديه به صورت بركان تخفيف يافتهء بوركان است . واژه‌شناسى : اما بركان صورت ديگرى از « بوران » است چون جزء آخر « بوران » كه پسوند است به صورت « گان » هم در مىآيد و « ان » و « گان » هر دو يكى است . به صورت بوركان در اطراف ايران نام امكنهء بسيار قرار دارد از جمله بوركان ( بيرجند ) و بورك ( اسلام‌آباد ) و بورقان ، صورت ديگرى از بوركان در تفرش . جزء اول اين واژه « بور » به معنى سرخ و اسب سرخ است . ( براى توضيح بيشتر رجوع شود به ذيل بوران ) . برنجگان Berenjeg n اين ديه كه خود آن همچون نامش زيبا و دلگشاست ، جزو ديه‌هاى دهستان آيدوغمش و يا آيدوغميش ( برحسب تداول عامهء محل ) به حساب آمده است . « 2 » كلمهء آيدوغميش كه نام بلوك اين ديه مىباشد ، البته تركى است و به مناسبت ده كوچك آيدوغميش كه در اين بلوك واقع است به همهء بلوك اطلاق شده است . اما چرا اين كلمهء تركى بر نام اين دهستان علم شده است ؟ شايد علت اين باشد كه ساكنان برخى ديه‌هاى اين دهستان به زبان تركى سخن مىگويند . توضيح آنكه بلوك آيدوغميش واقع است در غرب دهستان اشيان كه آن هم در غرب اصفهان و كنار رودخانه واقع شده است . دهستان آيدوغميش از آنجا شروع مىشود كه رودخانهء زاينده‌رود از ميان تپه‌ها و دره‌ها با خم‌وپيچ بسيار غرش‌كنان مىگذرد و مىرود تا به محل سد زاينده‌رود برسد . در اين ناحيه ديه‌ها در پيچ‌وخمهاى رودخانه و در دامنهء تپه‌هاى بلند واقع شده و فى الحقيقه دست آنها از هم بريده است . هر ده مساحت كوچك محدودى دارد كه از ده هكتار اكثرا متجاوز نيست . در دامنهء تپه‌ها از آب چشمه‌ها و يا قناتهاى كوچك استفاده كرده‌اند و درختستانهايى به‌وجود آورده‌اند . در كنار رودخانه در پيچ‌وخم مسير آن در دل تپه‌ها زمينهاى محدودى با زحمت پيدا كرده‌اند و آمادهء كشت

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 21 . جمعيت بركان در سال 1375 به رقم 1200 نفر افزايش پيدا كرده است . ( 2 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا .